اسدی با بیان اینکه ما از لحاظ محتوایی و مبنایی، غنای کافی برای کسب و کارهای دینی و قرآن را نداریم، تأکید کرد: باید در حوزه و دانشگاه کسانی‌که در زمینه اقتصاد اسلامی کار می‌‌کنند وارد این حوزه‌ها شوند و به ویژه حوزه‌های علمیه در فضای استارت‌آپی کار کنند.

عنوان استارت‌آپ، به شرکت‌های نوپا یا کسب‌وکارهایی اطلاق می‌شود که در نتیجه کارآفرینی ایجاد شده و رشد سریعی هم داشته‌اند. این استارت‌آپ‌ها برای رفع یک نیاز در جامعه شکل گرفته‌اند و با تولید برخی محصولات مورد نیاز جامعه، گامی در راستای رفع یک مشکل بر می‌دارند و برای صاحبان آن نیز سودآوری مناسبی دارند. همچنین در این شرکت‌ها، استفاده از ایده و خلاقیت و همچنین ریسک‌پذیری زیادتری نسبت به سایر کسب‌وکارها وجود دارد. امروزه در سراسر جهان به این مدل از کسب و کارها بهای بسیاری داده می‎شود و پیش‎بینی می‎شود که استارت‎ آپ‎ها در آینده نه چندان دور، بخش مهمی از اقتصاد جهانی را در اختیار بگیرند. نکته دیگری که باید اشاره کرد در مورد کسب‌وکارها و استارت‌آپ‌های اسلامی و قرآنی است که برخی از آن‌ها توانسته‌اند مراحل موفقیت را طی کرده و همانند «غذای حلال» و «گرامین بانک» در سطح جهانی به شهرت برسند، اما این شرکت‌ها هنوز در ایران نتوانسته‌اند به موفقیت شایسته دست پیدا کرده و در سطح ملی یا جهانی به شهرت برسند، بنابراین جا دارد که تلاش بیشتری برای رشد استارت‎آپ‎ها در ایران به ویژه از نوع دینی و قرآنی آن صورت گیرد. در تعریف استارت‌آپ اسلامی هم باید گفت که این کسب و کارها، علاوه بر رفع نیازهای مسلمانان، در تمام سطوح فعالیت خود دارای ارزش‌های اسلامی هستند و در واقع بازار جهان اسلام را مبنای فعالیت خود قرار داده‎اند.

هادی اسدی، کارشناس استارت‌آپ و کسب‌وکارهای نوپا، در گفت‌وگو با ایکنا، درباره مفهوم استارت‌آپ‌های دینی و قرآنی و همچنین کسب‌وکارهای اجتماعی گفت: بنده دارای دیدگاهی متفاوت در مورد استارت‌ آپ‌های اسلامی هستم. معتقدم کسب و کار اسلامی و قرآنی، کسب ‌و کاری است که نتیجه آن، به استارت‌ آپ‌های اجتماعی به میزان بیشتری نزدیک است؛ بدین معنی که در کسب و کارهای معمولی، سودآوری همانند کسب و کارهای قرآنی نیست، بلکه برعکس ارزش‌آفرینی در آنها بیشتر از یک برابر دارد.

اهداف شکل‌گیری کسب و کارهای قرآنی
وی با اشاره به مفهوم «برکت» در کسب‌ و کارهای اجتماعی افزود: وقتی در مورد برکت صحبت می‌کنیم باید بگوئیم که برکت وقتی اتفاق می‌افتد که راندمان ما بیشتر از صد باشد، در حالی که در کسب وکارهای معمولی، راندمان ما کمتر از صد است. هنوز بشریت، دستگاهی اختراع نکرده یا کسب و کاری درست نکرده است که راندمان آن بیشتر از یک برابر باشد اما این کسب و کارهایی در فضای مجازی و در حوزه استارت‌آپی ایجاد شده است.

اسدی با اشاره به اهداف شکل‌گیری کسب و کارهای قرآنی ادامه داد: ما در کسب ‌و کارهای اسلامی و قرآنی به دنبال این هستیم که این کسب‌ و کارها، بیشتر از هزینه خودشان دارای فایده باشند و معنای واقعی برکت در آن‌ها وجود داشته باشد. منظور از برکت این است که شما یک دانه گندم بکارید و هفتاد دانه گندم دربیاورید. کسب و کارهایی که این‌گونه رشد می‌کنند را کسب و کار قرآنی می‌نامیم.

کسب و کارهای اجتماعی به شکل غیرانتفاعی فعالیت می‌کنند
این کارشناس استارت‌‌آپ و کسب و کارهای نوپا در پاسخ به این پرسش که آیا استارت‌ آپ‌های اسلامی در ایران موفق عمل کرده‌اند؟ اظهار کرد: واقعیت امر این است که پاسخ بنده به این سؤال، منفی است اما من بسیار دوست دارم که این اتفاق در کشور ما هم رخ دهد؛ استارت‌آپ‌ها به تازگی وارد کسب و کارهای اجتماعی شده‌اند و اگر صبغه اسلامی و دینی بگیرند می‌توانیم به موفقیت آنها نزدیک‌تر شویم.

وی درباره تفاوت کسب و کارهای متعارف و اجتماعی افزود: یکی از موضوعاتی که الان وجود دارد این است که شیوه‌ها و مدل‌های درآمدی و سودآوری براساس تعریف متعارف، این‌گونه است که در چنین کسب و کاری، همه به این سمت می‌روند که چیزی تولید کنند که بتوانند در دل آن، سود به معنای درآمد منهای هزینه داشته باشند، در صورتی‌که در کسب و کارهای اجتماعی، سود به معنای واقعی نداریم بلکه این استارت‌ آپ‌ها، غیرانتفاعی محض هستند.

استارت‌ آپ‌های اجتماعی فقط هزینه خود را تأمین می‌کنند
اسدی با بیان هدف و روش فعالیت کسب و کارهای اجتماعی یادآور شد: در این مدل، کسب و کار فقط هزینه خود را تأمین می‌کند که از جمله حقوق کسانی که در آن حوزه کار می‌کنند را پرداخت خواهد کرد. در کسب و کار اجتماعی، منفعت به معنای امروزی وجود ندارد. اگر این‌گونه باشد، خللی ایجاد خواهد شد و کسب و کارها موفق نمی‌شوند.

این کارشناس استارت‌ آپ و کسب و کارهای نوپا در پاسخ به این پرسش که چرا عده‌ای باید به سمت کسب و کاری بروند که سودی برای آنها نداشته باشد؟ بیان کرد: این سؤال همانند این است که چرا باید برخی کسب و کارهای عمومی همانند اورژانس و آتش‌نشانی در یک کشور وجود داشته باشد. هرچند درست است که این‌ها دولتی هستند اما بسیاری از کارها همانند خیریه‌ها دولتی نیستند. این خیریه‌ها باعث خوشحالی مردم می‌شوند و نوعی کسب و کار اجتماعی هستند.

کمک کسب و کارهای اجتماعی به دولت
وی با اشاره به کمک استارت‌ آپ‌های اجتماعی به انجام برخی خدمات دولت ادامه داد: اینکه من از کودکان سرطانی حمایت کنم، می‌تواند یک کسب و کار اجتماعی باشد. لزوماً نباید دولت‌ها از بیماران سرطانی حمایت کنند و در واقع همه چیز بر عهده دولت نیست بلکه هر کدام از ما می‌توانیم کسب و کار اجتماعی خلق کنیم و به اجتماع منفعت برسانیم.

اسدی در پاسخ به این پرسش که آیا می‌توان به چنین کسب و کارهایی، عنوان استارت‌‌آپ اطلاق کرد؟ گفت: اگر کسب و کاری، ویژگی‌هایی همانند مقیاس‌پذیری و سریع رشد کردن داشته باشد، به آن استارت‌آپ می گوئیم. در واقع در استارت‌آپ به دنبال این هستیم که سریع رشد کنیم. همه کسب و کارهای اجتماعی هم همین قاعده را دارند، چراکه ما در این حوزه، با مردم سر و کار داریم و در نتیجه یک کسب و کار می‌تواند به سرعت رشد کند.

غالب استارت‌آپ‌های قرآنی، استارت‌آپ‌های اجتماعی هم هستند
این کارشناس استارت‌ آپ و کسب و کارهای نوپا افزود: بنده معتقدم غالب استارت‌ آپ‌های قرآنی، استارت‌آپ‌های اجتماعی هم هستند اما حتما کسب و کاری وجود دارد که قرآنی باشد اما اجتماعی هم نباشد.

وی با اشاره به وضعیت استارت‌ آپ‌های موفق در سایر کشورهای اسلامی گفت: استارت آپ‎هایی همانند غذای حلال یا لباس‌های اسلامی و امثالهم که در برخی کشورها شکل گرفته و موفق هم عمل کرده‌اند، نمونه‌هایی از استارت‌ آپ‌هایی هستند که کار می‌کنند و اجتماعی هم نیستند. تولید میوه‌ها و غذاهای سالم هم می‌تواند دارای چنین مبنایی باشد؛ کاری که محمد یونس در «گرامین بانک» انجام داد هم یک نمونه از کسب و کارهای اجتماعی موفق است.

در چند سال آینده ناچار به انتخاب استارت آپ هستیم
اسدی افزود: گرامین بانک، یک بانک اسلامی سودآور موفق در یک کشور اسلامی یعنی بنگلادش است که به مردم خدمت می‌کند و اکنون تبدیل به بانکی بزرگ و سودآور شده است که همه کسب و کار آن مربوط به خدمت به مردم است. این بانک، یک الگوی موفق در سیستم بانکداری است.

این کارشناس استارت‌آپ و کسب و کارهای نوپا درباره ارزیابی خود از آینده استارت‌آپ‌ها در ایران بیان کرد: بنده واقعاً معتقدم در چهار سال آینده، دیگر استارت‌ آپ یک انتخاب نیست بلکه یک اجبار است و اکثر کارهای ما باید به این سمت برود که به صورت استارت‌ آپی انجام شود و برقرار بماند. در چهار یا پنج سال آینده مجبوریم یا از یک استارت‌ آپ خدمت بگیریم یا در یک استارت آپ مشغول به فعالیت باشیم.


وظیفه حوزه و دانشگاه در قبال کسب و کارهای نوپا
وی ادامه داد: ما از لحاظ محتوایی و مبنایی، غنای کافی برای کسب و کارهای دینی و قرآن را نداریم، بنابراین باید در حوزه و دانشگاه کسانی‌که در زمینه اقتصاد اسلامی کار می‌‌کنند وارد این حوزه‌ها شوند. واقعاً نیاز است تعاریف جدیدی از سود، هزینه، سرمایه‌گذاری، تورم و بهره‌وری ارائه شود اما متأسفانه چنین کاری انجام نشده است یا حداقل من با آن آشنایی ندارم.

این کارشناس استارت‌ آپ و کسب و کارهای نوپا با اشاره به وظیفه حوزه و دانشگاه در تبیین ابعاد شرعی فعالیت استارت‌ آپ‌ها بیان کرد: حوزه و دانشگاه باید بسیار بر این زمینه متمرکز شوند. بنده تاکنون نشنیده‌ام که حوزه‌های علمیه در فضای استارت‌‌آپی کار کنند و مثلاً مقیاس‌پذیری را تعریف کنند یا سود و بهره‌وری در دل آن تعریف شود. معتقدم باید در این زمینه، مطالبه‌گری از حوزه و دانشگاه بیشتر شده و محتوای بیشتری تولید شود.

لزوم تبیین ابعاد فقهی فعالیت استارت‌ آپ‌ها
وی با اشاره به لزوم تبیین ابعاد فقهی تورم و خلق پول ادامه داد: اکنون در بحث ابعاد فقهی بهره‌وری و رابطه آن با تورم و خلق پول و مسائلی از این قبیل که در اقتصاد اتفاق می‌افتاد، دارای خلل هستیم. همین خلق پول و خلق ارزش از لحاظ فقهی به خوبی تبیین نشده است. همچنین به این پرسش پاسخ داده نشده که خلق ارزش به چه معنی است و آیا متفاوت با ارزش افزوده است یا خیر؟ و آیا همان است یا چیزی متفاوت است.

اسدی در پایان تأکید کرد: از سوی دیگر باید از لحاظ فقهی و شرعی به این سؤال هم پاسخ داده شود که آیا اساساً دین مبین اسلام، ارزش افزوده را می‌پذیرد یا خیر؟ این‌ها موضوعاتی هستند که باید در مورد آن‌ها با دقت بیشتری تحقیق و بررسی کنیم و کسانی‌که در این حوزه دارای تخصص هستند، به کمک ما بیایند.

تاریخ :‌ 11 دی 1397, 10:37 بازدید : 14